Een flinke regenbui kan heerlijk zijn voor de tuin. Maar wanneer het water op het terras blijft staan, borders veranderen in modderplassen of regen richting het huis stroomt, wordt duidelijk dat onze tuinen niet altijd goed voorbereid zijn op extreme neerslag.

En juist dat gebeurt steeds vaker. Lange droge periodes worden afgewisseld met korte, hevige regenbuien waarbij in korte tijd enorme hoeveelheden water vallen.

Gelukkig kun je met slimme keuzes veel doen om wateroverlast te beperken. Vaak zonder direct de complete tuin te verbouwen.

Waarom wateroverlast steeds vaker voorkomt

Het klimaat verandert zichtbaar. Vooral piekbuien nemen toe. Het riool kan zulke hoeveelheden water vaak niet snel genoeg verwerken, waardoor regen tijdelijk nergens heen kan.

Tegelijkertijd bestaan veel moderne tuinen grotendeels uit:

• tegels;
• kunstgras;
• schuttingen;
• en compacte bestrating.

Daardoor krijgt regenwater nauwelijks de kans om rustig de bodem in te trekken.

Het gevolg:

• plassen;
• overstromende regenpijpen;
• verzakte borders;
• en soms zelfs water richting woning of schuur.

Groen werkt als een natuurlijke spons

Wat we steeds meer merken, is dat groen enorm helpt bij het verwerken van regenwater.

Gras, bomen en planten:

• nemen water op;
• houden vocht vast;
• en verbeteren de bodemstructuur.

Daardoor infiltreert regenwater veel beter dan in volledig versteende tuinen.

Onze eigen tuin is daar een goed voorbeeld van. Het lager gelegen grasgedeelte vangt tijdens stevige regenbuien automatisch water op. Omdat de bodem open blijft en veel groen bevat, kan dat water rustig wegzakken.

Minder tegels maakt een groot verschil

Misschien wel de meest effectieve maatregel tegen wateroverlast: minder bestrating.

Tegels zorgen ervoor dat water:

• sneller afstroomt;
• minder infiltreert;
• en sneller richting riool gaat.

Zelfs kleine aanpassingen helpen al:

• smallere looppaden;
• extra borders;
• grindstroken;
• of gras tussen bestrating.

Wij hebben bijvoorbeeld bewust gekozen voor smalle looppaden die net breed genoeg zijn voor een kruiwagen. Daardoor blijft meer ruimte over voor open bodem en groen.

Water moet ergens heen kunnen

Bij regenproof tuinieren draait het eigenlijk om één simpele vraag:

waar gaat het water naartoe?

Wanneer regen nergens heen kan, ontstaat overlast.

Daarom helpt het enorm wanneer een tuin:

• hoogteverschillen benut;
• open grond behoudt;
• en regenwater tijdelijk opvangt.

Onze tuin loopt bijvoorbeeld iets af richting het grasgedeelte. Daardoor stroomt overtollig water automatisch weg van het terras en de woning.

Een wadi helpt bij extreme regenval

Steeds meer mensen kiezen voor een wadi: een lager gelegen plek waar regenwater tijdelijk kan blijven staan en langzaam infiltreert.

Dat hoeft helemaal geen grote kuil te zijn. Soms werkt een subtiele verlaging in de tuin al verrassend goed.

Een wadi:

• ontlast het riool;
• voorkomt plassen;
• en helpt het grondwater aanvullen.

Bovendien kan zo’n plek juist extra groen en biodiversiteit opleveren.

Regentonnen helpen meer dan je denkt

Ook regenwater opvangen maakt verschil.

Door regenpijpen af te koppelen en water tijdelijk op te slaan:

• verminder je piekbelasting;
• houd je water beschikbaar voor droge periodes;
• en gebruik je minder drinkwater.

Wij merken bijvoorbeeld dat onze regentonnen tijdens natte periodes verrassend snel vol zitten.

Een gezonde bodem neemt meer water op

Wat vaak onderschat wordt, is hoeveel invloed de bodem heeft op wateroverlast.

Een levende bodem:

• blijft luchtiger;
• bevat meer wormgangen;
• en kan water beter verwerken.

Daarom helpen:

• mulch;
• bladeren;
• organisch materiaal;
• en minder verstoring van de grond

enorm bij regenbestendig tuinieren.

Een harde compacte bodem laat water juist sneller blijven staan.

Bomen helpen bij waterbeheer

Niet alleen de bodem speelt een rol. Ook bomen helpen verrassend veel.

Ze:

• nemen water op;
• verdampen vocht;
• en verbeteren de bodemstructuur via hun wortels.

Daarnaast zorgen bladeren ervoor dat regen minder hard op de grond terechtkomt.

Onze bomen zorgen daardoor niet alleen voor schaduw, maar helpen ook duidelijk bij het reguleren van water in de tuin.

Een regenproof tuin hoeft niet perfect strak te zijn

Misschien wel de grootste verandering in tuinieren: accepteren dat een tuin niet volledig “dichtgeregeld” hoeft te zijn.

Een tuin die:

• leeft;
• groen bevat;
• open bodem heeft;
• en water ruimte geeft

blijkt vaak veel beter bestand tegen extreem weer.

Juist een iets natuurlijkere tuin kan verrassend slim omgaan met regenval.

Kleine veranderingen maken al verschil

Je hoeft echt niet direct een complete tuinrenovatie te doen.

Soms helpen kleine keuzes al enorm:

• minder tegels;
• een regenton;
• meer borders;
• een boom;
• of bodembedekkers.

Al die onderdelen samen zorgen ervoor dat regenwater beter wordt opgevangen én minder snel problemen veroorzaakt.

Een tuin die samenwerkt met het weer

Wat klimaatbestendig tuinieren eigenlijk laat zien, is dat water niet zo snel mogelijk weg hoeft. Juist door regen tijdelijk vast te houden en langzaam te laten infiltreren, ontstaat een veel sterkere tuin.

En eerlijk? Zo’n groene levende tuin voelt vaak ook prettiger aan dan een volledig versteende buitenruimte.

Heeft jouw tuin last van wateroverlast tijdens flinke regenbuien?