Rikken is zo’n kaartspel waar je mee opgroeit als je in het zuiden van Nederland woont. Bij ons werd het vaak gespeeld door opa en zijn kaartvrienden, onder het genot van een kop koffie (en een borrel later op de avond). Inmiddels spelen wij het zelf ook regelmatig – en het blijft spannend. Want bij Rikken draait het om inzicht, troeven en lef. En een beetje geluk helpt ook.

Je speelt Rikken met z’n vieren, een standaard kaartspel en liefst een stevige portie gezelligheid. Het lijkt qua opzet op klaverjassen, maar heeft een eigen charme. En dat charmante zit hem vooral in de biedronde en de “rik”.

Wat is Rikken?

Rikken is een slagenspel voor vier spelers waarbij je van tevoren biedt op hoeveel slagen je denkt te kunnen halen. De speler die het hoogste biedt, bepaalt de troefkleur of speelt zelfs zonder troef. Daarna worden er dertien slagen gespeeld en blijkt of de belofte wordt waargemaakt.

Het is een vaste teamsport, waarbij tegenover elkaar zittende spelers geen team vormen – in tegenstelling tot bijvoorbeeld bridge of klaverjassen. Rikken speel je puur individueel.

Spelverloop van Rikken

Benodigdheden

  • 1 kaartspel van 52 kaarten (zonder jokers)
  • 4 spelers

De kaartwaarden

  • Aas – Koning – Vrouw – Boer – 10 – 9 – 8 – 7
  • In troefkleur geldt: Boer is de hoogste, daarna de 9, daarna Aas, enzovoorts

De troefkleur verandert dus de volgorde van de kaarten!

De delen en bieden

Elke speler krijgt 13 kaarten. Daarna volgt de biedronde. Je kunt bieden op de volgende mogelijkheden (van laag naar hoog):

  • Pas – Je doet niet mee aan de bieding
  • Rik – Je denkt minstens 8 slagen te halen met een troefkleur naar keuze
  • Pruuver – Je speelt zonder troef en moet minstens 8 slagen halen
  • Rik met 9, 10, 11, 12, 13 – Je verhoogt het aantal beloofde slagen
  • Solo – Je speelt alleen tegen de anderen, zonder hulp
  • Solo slim – Je moet alle 13 slagen winnen

Degene met het hoogste bod mag de troefkleur kiezen (bij rik), of bepaalt dat er zonder troef gespeeld wordt (bij pruuver of solo). De rest speelt gewoon mee en probeert de slagen binnen te halen.

Spelen van de slagen

De speler links van de deler begint. Je moet kleur bekennen als je die hebt. Heb je die niet, dan mag je troeven of in een andere kleur bijleggen.

Wie de hoogste kaart in de gevraagde kleur of troef legt, wint de slag en mag de volgende slag beginnen.

Bij solo of solo slim speelt de bieder dus echt alleen tegen drie tegenstanders, en moet hij (of zij) bewijzen dat hij het spelletje volledig onder controle heeft.

Puntentelling (sterk afhankelijk van regionale regels)

  • Bij een gewone rik of pruuver krijg je punten als je het aantal slagen haalt, minpunten als je dat niet doet
  • De tegenstanders krijgen punten als ze méér slagen pakken dan jij
  • Solo en solo slim leveren extra veel op (of kosten je de kop als je faalt)

Voor een exact puntenschema spreek je het best vooraf af welke variant je gebruikt – want die verschilt nogal per regio en zelfs per straat.

Rikken als gezelschapsspel

Rikken is geen flitsend partyspel, maar wél een tijdloze klassieker waar tactiek, bluffen en spelinzicht samenkomen. Je kunt je kaarten met een stalen gezicht spelen of juist luid commentaar leveren op iedere troef die voorbij komt – de sfeer aan tafel bepaalt alles.

Wat ik zelf zo leuk vind aan Rikken, is dat het je echt uitdaagt om vooruit te denken. En als je dan een “solo slim” aandurft en hem ook nog wint? Dan ben je voor even de koning van de kaarttafel.

Lees ook:

Ken jij Rikken al?

Foto: Pexels
#nospon