Minder tegels, meer groen: zo help je je tuin tegen hitte én wateroverlast

Jarenlang waren strakke betegelde tuinen enorm populair. Begrijpelijk ook, want tegels lijken onderhoudsvriendelijk en netjes. Toch merken we steeds vaker dat volledig versteende tuinen nadelen hebben. Tijdens hete zomerdagen verandert een betegelde tuin al snel in een warmtebron en bij flinke regenbuien kan het water nergens naartoe.

Dat merken we inmiddels allemaal. Het klimaat verandert en onze tuinen krijgen steeds vaker te maken met extremen: langdurige droogte, hittegolven en plotselinge stortbuien. Juist daarom kiezen steeds meer mensen bewust voor minder tegels en meer groen.

En eerlijk? Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat je tuin ineens verwilderd of onderhoudsintensief wordt.

Waarom tegels steeds meer problemen veroorzaken

Tegels houden warmte vast. Zeker donkere bestrating kan op warme dagen enorm heet worden. Die warmte blijft vaak lang hangen, zelfs wanneer de zon al onder is. Daardoor warmt niet alleen de tuin op, maar ook de omgeving rondom het huis.

Daarnaast zorgen grote betegelde oppervlakken ervoor dat regenwater moeilijk de bodem in kan trekken. Het water stroomt sneller richting putten, regenpijpen en riool. Tijdens hevige regenval kan dat leiden tot:

• plassen in de tuin;
• wateroverlast;
• overbelasting van het riool;
• en uitdroging van de bodem op langere termijn.

Groen werkt juist precies andersom.

Planten, bomen en gras:

• zorgen voor verkoeling;
• houden water vast;
• verbeteren de bodem;
• en helpen biodiversiteit terugbrengen.

Een groene tuin werkt eigenlijk als een natuurlijke spons.

Minder tegels betekent niet géén bestrating

Bij minder tegels denken veel mensen direct aan modderige paadjes of een tuin zonder structuur. Maar juist slimme keuzes maken een groot verschil.

Ook wij hebben daar bewust naar gekeken bij de aanleg van onze tuin. We wilden praktische looppaden behouden, maar tegelijkertijd voorkomen dat de tuin volledig versteend zou raken.

Daarom hebben we ervoor gekozen om de looppaden niet breder te maken dan nodig was. De breedte is afgestemd op een kruiwagen, zodat je er comfortabel doorheen kunt lopen én werken in de tuin, zonder onnodig veel bestrating te gebruiken.

Dat lijkt misschien een klein detail, maar over een volledige tuin scheelt dat verrassend veel oppervlak aan tegels.

Waarom wij de tegels niet hebben vastgezet in cement

Veel bestrating wordt tegenwoordig volledig vastgelegd in cement. Dat oogt strak, maar heeft ook nadelen. Water kan dan nauwelijks nog de bodem bereiken.

Wij hebben er bewust voor gekozen om de tegels los te leggen. Daardoor blijft regenwater beter infiltreren in de grond en profiteert het bodemleven mee.

Bovendien merkten we nog iets praktisch: dankzij de leibomen langs het pad loopt iedereen automatisch dicht langs de bestrating. Daardoor krijgt onkruid tussen de voegen weinig kans om echt groot te worden.

Het beetje onkruid dat toch verschijnt, halen we meestal één keer per jaar weg. Daarna zorgt het dagelijkse gebruik van het pad ervoor dat het grotendeels vanzelf beperkt blijft. Ook de zomerse hitte helpt vaak mee doordat jonge plantjes sneller uitdrogen tussen de voegen.

Daardoor blijft het onderhoud verrassend beperkt.

Groen helpt tegen hitte

Wat we vooral merken tijdens warme dagen, is hoeveel verschil groen maakt. Het gras, de bomen en de borders zorgen voor een veel aangenamere temperatuur in de tuin dan volledig betegelde oppervlakken.

Dat komt doordat planten vocht verdampen. Dit natuurlijke proces zorgt voor verkoeling rondom bladeren, gras en bomen.

Vooral bomen spelen daarin een enorme rol:

• ze geven schaduw;
• houden vocht vast;
• en beschermen de bodem tegen uitdroging.

Onze grote boom zorgt op warme dagen bijvoorbeeld voor een duidelijke koelere zone in de tuin. Dat merk je niet alleen overdag, maar ook ’s avonds wanneer betegelde terrassen vaak nog warmte uitstralen.

Een tuin mag leven

Wat soms vergeten wordt, is dat een tuin geen showroom hoeft te zijn. Een beetje leven tussen de voegen hoort er eigenlijk gewoon bij.

Door alles volledig dicht te smeren met cement of kunstgras aan te leggen, verdwijnt een groot deel van:

• het bodemleven;
• de wateropname;
• en de natuurlijke balans.

Een klimaatbestendige tuin hoeft niet perfect strak te zijn. Juist een tuin die een beetje mee mag bewegen met de seizoenen is vaak sterker tijdens extreme weersomstandigheden.

Kleine keuzes maken al verschil

Je hoeft echt niet meteen de complete tuin open te breken om verschil te maken. Kleine aanpassingen helpen vaak al enorm.

Denk bijvoorbeeld aan:

• smallere looppaden;
• minder grote terrassen;
• een extra border;
• gras tussen bestrating;
• waterdoorlatende voegen;
• of een boom voor schaduw.

Al die onderdelen samen zorgen ervoor dat regenwater beter de grond in kan trekken én dat de tuin minder snel opwarmt.

Minder onderhoud dan je denkt

Veel mensen denken dat meer groen automatisch meer onderhoud betekent. Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn.

Een slim ontworpen tuin:

• houdt beter vocht vast;
• krijgt minder snel hitteproblemen;
• en voorkomt vaak juist extra werk na flinke regenbuien.

Bovendien hoeft niet elk sprietje onkruid direct weg. Door slim gebruik van paden, schaduw en begroeiing lost een deel zichzelf vaak al op.

Een tuin die beter samenwerkt met het klimaat

Misschien is dat uiteindelijk wel de grootste verandering in hoe we naar tuinen kijken. Niet alles volledig controleren en afsluiten, maar juist samenwerken met de natuur.

Minder tegels betekent:

• meer water in de bodem;
• meer verkoeling;
• meer biodiversiteit;
• en een tuin die beter bestand is tegen extreme weersomstandigheden.

En vaak voelt zo’n tuin uiteindelijk ook gewoon prettiger aan om in te leven.

Hoeveel bestrating zou jij eigenlijk kunnen missen in je tuin?