Sommige spellen hebben geen ingewikkeld speelbord, lange voorbereiding of uitgebreide uitleg nodig om toch steeds opnieuw op tafel te komen. L.A.M.A. van 999 Games is zo’n kaartspel. Het doosje is klein, de regels zijn eenvoudig en een potje is snel gespeeld. Ideaal dus voor tussendoor, op vakantie, aan de keukentafel of tijdens een spelletjesavond met het gezin.
De titel L.A.M.A. staat voor: Leg Alle Minpunten Af. En daarmee is meteen duidelijk waar het spel om draait. Je probeert zo snel mogelijk je kaarten kwijt te raken, want de kaarten die aan het einde van een ronde nog in je hand zitten, leveren minpunten op. Wie na meerdere rondes de minste minpunten heeft, wint het spel.
L.A.M.A. in het kort
L.A.M.A. is een vlot kaartspel voor 2 tot 6 spelers. Iedere speler krijgt aan het begin van een ronde zes kaarten. De overige kaarten vormen een gedekte trekstapel. De bovenste kaart van deze stapel wordt open op tafel gelegd en vormt het begin van de aflegstapel.
In het spel zitten kaarten met de waarden 1 tot en met 6 en speciale lama-kaarten. Op je beurt mag je proberen een kaart uit je hand af te leggen. Dat mag alleen als de kaart dezelfde waarde heeft als de bovenste kaart van de aflegstapel, of precies één waarde hoger is. Ligt er bijvoorbeeld een 3, dan mag je een 3 of een 4 spelen. Ligt er een 6, dan mag je een 6 of een lama spelen. En ligt er een lama, dan mag daar weer een lama of een 1 op. Zo loopt het spel als het ware in een rondje door.
Kun je of wil je geen kaart afleggen, dan heb je twee keuzes: je trekt een kaart van de stapel of je past. Trek je een kaart, dan mag je daarna niet alsnog iets afleggen en is de volgende speler aan de beurt. Pas je, dan doe je de rest van die ronde niet meer mee. Je legt je overgebleven handkaarten gedekt voor je neer en wacht tot de ronde voorbij is.
Spelregels van L.A.M.A.
Het doel van L.A.M.A. is niet om punten te verzamelen, maar juist om zo weinig mogelijk minpunten te krijgen. Aan het begin van iedere ronde worden de kaarten geschud en krijgt elke speler zes handkaarten. De rest van de kaarten ligt als gedekte stapel op tafel. Daarnaast komt één open kaart te liggen, de start van de aflegstapel. Ook worden de fiches klaargelegd. De witte fiches zijn 1 minpunt waard en de zwarte fiches 10 minpunten.
De jongste speler mag beginnen. Daarna gaat het spel met de klok mee verder. Ben je aan de beurt, dan kies je uit drie acties: een kaart afleggen, een kaart trekken of passen. Een kaart afleggen is meestal de prettigste optie, want iedere kaart die uit je hand verdwijnt, kan aan het einde van de ronde geen minpunten meer opleveren. Maar je mag dus niet zomaar elke kaart spelen. De kaart moet aansluiten op de kaart die bovenop de aflegstapel ligt.
Ligt er een getalkaart, dan mag je dezelfde waarde spelen of de volgende waarde. Op een 2 mag dus een 2 of een 3. Op een 5 mag een 5 of een 6. Na de 6 komt de lama. Op een lama mag vervolgens weer een lama of een 1 gelegd worden. Daardoor blijft het spel steeds doorlopen en kan een ronde ineens weer kansen bieden als de juiste kaart op tafel komt.
Kun je geen passende kaart spelen, dan kun je een kaart trekken van de gedekte stapel. Dat kan handig zijn als je hoopt alsnog een bruikbare kaart te krijgen voor een volgende beurt. Maar het kan ook riskant zijn, want elke extra kaart in je hand kan uiteindelijk extra minpunten opleveren. Na het trekken is je beurt meteen voorbij. Je mag de getrokken kaart dus niet direct spelen.
De derde mogelijkheid is passen. Dat klinkt misschien saai, maar kan juist een slimme keuze zijn. Als je denkt dat je alleen maar meer minpunten gaat verzamelen door te blijven trekken, kun je besluiten om uit de ronde te stappen. Je legt je handkaarten dan gedekt voor je neer en doet deze ronde niet meer mee. De kaarten die je nog hebt, tellen aan het einde wel mee voor je minpunten.
Een ronde eindigt direct wanneer een speler al zijn handkaarten heeft afgelegd. Ook eindigt de ronde als alle spelers hebben gepast. Als alle spelers op één na hebben gepast, mag de overgebleven speler nog doorspelen, maar hij mag geen kaarten meer trekken. Hij mag alleen nog kaarten afleggen zolang dat mogelijk is. Daarna stopt de ronde.
Minpunten tellen
Aan het einde van een ronde bekijkt iedere speler welke kaarten hij nog over heeft. De waarde van de kaarten bepaalt hoeveel minpunten je krijgt. Een kaart met waarde 1 is dus 1 minpunt waard, een kaart met waarde 5 levert 5 minpunten op en een lama is 10 minpunten waard.
Belangrijk om te weten: je telt elke kaartwaarde maar één keer. Heb je bijvoorbeeld drie kaarten met waarde 4 over, dan krijg je niet 12 minpunten, maar slechts 4. Heb je twee lama’s over, dan krijg je niet 20 minpunten, maar 10. Daardoor kan het soms minder erg zijn om meerdere kaarten van dezelfde waarde vast te houden dan allemaal verschillende kaarten.
De minpunten worden bijgehouden met fiches. Witte fiches zijn 1 punt waard, zwarte fiches zijn 10 punten waard. Je mag fiches tijdens het spel omwisselen, bijvoorbeeld tien witte fiches voor één zwart fiche.
Speel je een ronde uit doordat je al je handkaarten kwijt bent, dan heb je een voordeel. Je mag dan één fiche teruggeven. Dat mag een wit fiche zijn, maar ook een zwart fiche van 10 minpunten. Hierdoor kan een speler met een achterstand ineens weer terugkomen in het spel. Dat maakt L.A.M.A. spannender dan het op het eerste gezicht lijkt.
Na iedere ronde worden alle kaarten opnieuw geschud. Iedere speler krijgt weer zes kaarten en de speler die de vorige ronde heeft beëindigd, begint de volgende ronde.
Einde van het spel
Het spel gaat door totdat een speler na een ronde 40 of meer minpunten heeft. Op dat moment stopt het spel. De speler met de minste minpunten wint. Is er een gelijke stand, dan delen de spelers met de laagste score de overwinning.
Doordat het spel uit meerdere korte rondes bestaat, blijft het tempo hoog. Je hoeft niet lang te wachten en een verloren ronde betekent niet meteen dat het hele spel verloren is. Zeker omdat je fiches kunt teruggeven wanneer je al je kaarten kwijtraakt, blijft er tot het einde ruimte voor een verrassende wending.
Wat vinden wij ervan?
L.A.M.A. is een spel dat vooral sterk is door zijn eenvoud. De regels zijn snel uit te leggen en na één ronde weet eigenlijk iedereen wat de bedoeling is. Dat maakt het een fijn spel voor gezinnen, maar ook voor opa’s, oma’s, kinderen of mensen die niet vaak spelletjes spelen. Je hoeft geen lange handleiding door te nemen voordat je kunt beginnen.
Toch zit er meer in dan alleen maar kaarten neerleggen. Je moet steeds kiezen: speel ik door, trek ik nog een kaart of pas ik? Soms is passen verstandig, omdat je anders misschien met nog meer verschillende waarden blijft zitten. Maar soms is doorgaan juist aantrekkelijk, zeker als je denkt dat je nog een paar kaarten kwijt kunt raken en misschien zelfs een fiche mag teruggeven.
De geluksfactor is duidelijk aanwezig. Je bent afhankelijk van de kaarten die je krijgt en van wat de andere spelers op de aflegstapel leggen. Daardoor is L.A.M.A. niet het meest strategische spel voor spelers die graag diep nadenken of vooruit plannen. Maar juist die toegankelijkheid zorgt ervoor dat iedereen kan winnen. Kinderen maken net zoveel kans als volwassenen, en dat maakt het aan tafel vaak extra gezellig.
Het kleine doosje is een groot voordeel. L.A.M.A. neem je makkelijk mee op vakantie, naar familie of in een tas voor onderweg. Het spel duurt niet lang, waardoor je snel één potje speelt. In de praktijk zullen dat er vaak meerdere achter elkaar worden, omdat het spel zo makkelijk opnieuw op te starten is.
Voor kinderen heeft L.A.M.A. ook een leerzaam randje. Ze oefenen met getallen, volgorde, optellen en minpunten. Zonder dat het voelt als een rekenspel, zijn ze toch bezig met tellen en eenvoudige keuzes maken. Dat maakt het spel geschikt als luchtig familiespel met een klein educatief element.
Wie houdt van snelle, eenvoudige kaartspellen zoals UNO of Beverbende, zal L.A.M.A. waarschijnlijk ook waarderen. Zoek je juist een spel met veel strategie en diepgang, dan kan het wat simpel aanvoelen. Maar als vlot kaartspel voor tussendoor doet L.A.M.A. precies wat het belooft: korte rondes, eenvoudige regels en veel speelplezier.
Ook interessant: 6th Sense kaartspel (met spelregels) en Sevens: een eenvoudig maar tactisch kaartspel voor het hele gezin (met spelregels)
Praktische informatie
Titel: L.A.M.A.
Auteur: Reiner Knizia
Illustraties: Rey Sommerkamp en Barbara Spelger
Uitgever: 999 Games
EAN: 8719214426941
Aantal spelers: 2–6 spelers
Leeftijd: vanaf 7 jaar
Speelduur: circa 20 minuten
Type spel: kaartspel / familiespel / gezelschapsspel / educatief spel
Materiaal: karton
Taal: Nederlands
Jaar van uitgave: 2019
Ken het niet, maar lijkt me heerlijk spel voor in de vakantie.
Topspel. Wij spelen dit spel al een jaartje of 2 en gaat iedere vakantie mee. Garant voor leuke avonden en te spelen door jong en oud