Everdell review – een sfeervol bordspel vol strategie en boswezens

Sommige spellen vallen meteen op zodra je de doos opent. Everdell is daar voor mij echt een voorbeeld van. Nog voordat je begint met spelen, trekt de vormgeving al direct de aandacht. De prachtige illustraties, de bijzondere grondstoffen en natuurlijk de bekende boom maken nieuwsgierig naar wat er allemaal gaat gebeuren. Toch is Everdell veel meer dan alleen een mooi spel om te zien. Onder dat sfeervolle bos-thema schuilt namelijk een tactisch bordspel waarin je steeds opnieuw slimme keuzes moet maken. Dat maakt het juist zo leuk voor spelers die houden van een spel waarin je rustig iets opbouwt, maar wel voortdurend moet nadenken over je volgende stap.

Wat is Everdell?

Everdell is een strategisch bordspel waarin je je eigen bosstad opbouwt. Je doet dat door arbeiders op verschillende locaties te plaatsen, grondstoffen te verzamelen, kaarten te spelen en combinaties te maken tussen gebouwen en boswezens. Gedurende het spel werk je door meerdere seizoenen heen, waarbij jouw stad steeds verder groeit en je mogelijkheden langzaam uitbreiden.

Wat ik zelf sterk vind aan Everdell, is dat het spel in de basis eigenlijk best overzichtelijk is. In je beurt kies je namelijk steeds één van drie dingen: je plaatst een arbeider, je speelt een kaart of je gaat door naar het volgende seizoen. Maar juist binnen die eenvoudige opzet zitten enorm veel keuzes, en dat maakt het spel interessant voor zowel families als spelers die graag wat meer diepgang in een bordspel zoeken.

Doel van het spel

Het doel van Everdell is om aan het einde van het spel de meest waardevolle stad te hebben opgebouwd. Punten verdien je op verschillende manieren. Natuurlijk leveren veel kaarten directe punten op, maar je scoort ook via gebeurtenissen, puntfiches en slimme combinaties tussen kaarten. Het draait dus niet alleen om veel kaarten spelen, maar vooral om een stad maken waarin alles goed samenwerkt.

Aan het einde van het spel tel je alle punten van je stad op. De speler met de meeste punten wint. Bij een gelijke stand geven gebeurtenissen en eventueel overgebleven grondstoffen de doorslag.

Wat zit er in het spel?

Everdell bevat onder andere een speelbord, een grote Ever Tree, arbeiders in vier spelerskleuren, kaarten, grondstoffen in verschillende vormen, gebeurtenistegels, puntfiches en bezetfiches. Het materiaal voelt verzorgd aan en past perfect bij het thema. Vooral de combinatie van kaarten en grondstoffen maakt het spel aantrekkelijk om op tafel te leggen. Het is duidelijk zo’n spel waarbij de presentatie een groot deel van de beleving vormt.

Voorbereiding van het spel

Je legt het speelbord in het midden van de tafel en zet de Ever Tree bovenaan het bord. Daarna leg je de verschillende grondstoffen klaar: bessen, takken, hars en kiezelstenen. Ook de puntfiches en bezetfiches worden naast het bord gelegd.

Vervolgens worden de boskaarten geschud en open op de juiste locaties neergelegd. Ook de gebeurtenistegels en speciale gebeurtenissen krijgen een plek op tafel. Daarna schud je alle gewone kaarten tot één trekstapel en leg je acht kaarten open in de weide. Dat is de open markt waar spelers kaarten uit kunnen nemen.

Iedere speler kiest een kleur en ontvangt de bijbehorende arbeiders. Je begint met twee arbeiders. Daarna krijgt iedere speler een aantal kaarten op hand. De startspeler krijgt er vijf, en de volgende spelers krijgen telkens één kaart extra.

Hoe speel je Everdell?

In Everdell kies je in jouw beurt steeds precies één actie. Dat kan een arbeider plaatsen zijn, een kaart spelen of doorgaan naar het volgende seizoen.

Arbeiders plaatsen

Een van de belangrijkste onderdelen van Everdell is worker placement, oftewel arbeiders op locaties zetten. Je plaatst een van je beschikbare arbeiders op een vrije plek en voert dan direct de actie van die locatie uit. Dat levert bijvoorbeeld grondstoffen, kaarten of punten op.

Sommige locaties zijn exclusief, wat betekent dat er maar één arbeider op mag staan. Andere locaties zijn opener en kunnen door meerdere spelers gebruikt worden. Daarnaast zijn er ook speciale boslocaties en kaartlocaties die extra voordelen kunnen geven.

Doordat arbeiders op het bord blijven staan totdat jij naar een volgend seizoen gaat, moet je goed nadenken over timing. Zet je nu een arbeider neer voor directe grondstoffen, of bewaar je die liever voor later in het seizoen?

Kaarten spelen

De tweede belangrijke actie in Everdell is het spelen van kaarten. Je mag kaarten spelen uit je hand of uit de open weide. Daarvoor betaal je de kosten in grondstoffen, tenzij een kaart gratis gespeeld mag worden door een speciale combinatie.

De kaarten leg je in je eigen stad. Die stad mag uit maximaal vijftien kaarten bestaan, dus je kunt niet zomaar alles neerleggen. Dat vond ik zelf een van de leukste onderdelen van het spel: je moet echt kiezen welke kaarten het meeste opleveren en welke goed samenwerken.

Er zijn grofweg twee soorten kaarten: gebouwen en boswezens. Sommige boswezens horen bij een specifiek gebouw. Als dat gebouw al in jouw stad ligt, mag je dat wezen vaak gratis of goedkoper spelen. Juist die combinaties geven Everdell veel charme en maken het spel strategisch sterk.

De verschillende kaarttypes

In Everdell hebben kaarten verschillende kleuren, en die zeggen iets over hun functie.

Groene kaarten zijn productiekaarten. Die geven een voordeel wanneer je ze speelt en worden later opnieuw geactiveerd in de lente en herfst.

Bruine kaarten geven meestal direct een eenmalig effect wanneer je ze speelt.

Rode kaarten worden bestemmingen. Dat betekent dat ze een extra plek in jouw stad worden waar arbeiders geplaatst kunnen worden.

Blauwe kaarten geven vaak een blijvend voordeel of passen de regels op een slimme manier aan.

Paarse kaarten zijn vooral belangrijk voor de eindscore, omdat ze vaak bonuspunten opleveren als je stad aan bepaalde voorwaarden voldoet.

De seizoenen in Everdell

Wat Everdell extra interessant maakt, is dat iedere speler op zijn eigen moment door de seizoenen heen gaat. Je begint aan het einde van de winter en speelt daarna verder in de lente, zomer en herfst. Niet iedereen zit dus tegelijk in hetzelfde seizoen. Dat zorgt voor een heel eigen speelritme.

Wanneer je naar de lente gaat, krijg je een extra arbeider en activeer je al je groene productiekaarten.

In de zomer krijg je weer een extra arbeider en mag je twee kaarten uit de weide op hand nemen.

In de herfst krijg je twee extra arbeiders en activeer je opnieuw je groene productiekaarten. Dit is vaak het seizoen waarin je de meeste acties kunt doen en je motor echt op gang komt.

Ik vind dat een heel sterk onderdeel van het spel, omdat timing daardoor enorm belangrijk wordt. Soms wil je snel naar een volgend seizoen om nieuwe arbeiders en productie te krijgen. Soms wil je juist nog even wachten omdat er op het bord nog een belangrijke plek vrij is.

Gebeurtenissen en extra punten

Naast kaarten en grondstoffen zijn ook gebeurtenissen belangrijk. Er zijn basisgebeurtenissen en speciale gebeurtenissen. Die leveren extra punten op als jouw stad aan bepaalde voorwaarden voldoet. Vaak moet je bijvoorbeeld een bepaald aantal kaarten van een soort hebben of een slimme combinatie hebben gebouwd.

Dat geeft nog een extra laag aan het spel, omdat je daardoor niet alleen bezig bent met grondstoffen verzamelen, maar ook met het gericht bouwen aan een stad die op meerdere fronten scoort.

Einde van het spel

Het spel eindigt wanneer alle spelers geen acties meer kunnen of willen uitvoeren. Daarna worden alle punten geteld. Je telt de punten op die op kaarten staan, je puntfiches, je behaalde gebeurtenissen en eventuele bonuspunten van paarse kaarten of andere effecten.

De speler met de meeste punten wint het spel.

Wat vinden wij van Everdell?

Everdell is voor mij zo’n spel dat je niet alleen speelt, maar echt beleeft. De sfeer spat van het spel af en dat begint al bij het neerzetten van het bord. Tegelijk is het absoluut geen oppervlakkig mooi spel, want onder die charmante buitenkant zit juist veel tactiek verstopt. Je bent voortdurend aan het afwegen wat op dat moment de slimste keuze is. Verzamel je eerst grondstoffen? Speel je nu die ene kaart uit de weide voordat iemand anders ermee vandoor gaat? Of ga je juist snel naar de herfst om nog meer uit je productiekaarten te halen?

Wat ik zelf erg sterk vind, is dat het spel in de basis makkelijk te volgen is, maar tijdens het spelen steeds meer diepte laat zien. Je leert na ieder potje beter welke kaarten goed samenwerken en hoe belangrijk timing eigenlijk is. Daardoor is Everdell ook een spel dat groeit naarmate je het vaker speelt. De eerste keer ben je vooral bezig met begrijpen wat alles doet, maar daarna ga je veel bewuster bouwen aan combinaties en eindpunten.

Ik snap ook goed waarom zoveel spelers enthousiast zijn over de herspeelbaarheid. Door de open kaarten, de speciale gebeurtenissen en de combinaties in je stad verloopt geen enkel spel precies hetzelfde. Dat maakt het ook zo’n titel die je vaker opnieuw wilt spelen. Zoek je eerder een sneller kaartspel met tactiek en voorspellen, dan is ons artikel over 6th Sense ook leuk om te lezen. En houd je van spellen met een speelse insteek en verrassende keuzes, dan past ook Hekje Hoekje goed in dat rijtje.

Everdell vraagt wel iets meer tijd en aandacht dan een gemiddeld familiespel. Het is niet het soort spel dat je in twee minuten uitlegt en direct speelt. Zeker de eerste keer kan het wat overweldigend aanvoelen door de hoeveelheid kaarten, symbolen en mogelijkheden. Maar zodra je doorhebt hoe het spel in elkaar zit, valt op hoeveel logica erin zit. Juist dat maakt het zo bevredigend om te spelen. Voor mij is dit echt een spel voor mensen die houden van opbouwen, plannen en steeds sterker worden in de loop van het spel.

Praktische informatie

Titel: Everdell
Aantal spelers: 1 tot 4 spelers
Leeftijd: vanaf 10 jaar
Speelduur: ongeveer 40 tot 80 minuten
Type spel: worker placement / engine builder / strategisch bordspel

Houd jij meer van bordspellen waarbij je rustig iets opbouwt en slim vooruit plant, of kies je juist liever voor een sneller spel waarin je direct actie hebt?

Foto: Miranda de Jong
#nospon