Bodembedekkers in de tuin: minder uitdroging en meer leven in de bodem

Een kale bodem lijkt misschien netjes, maar voor de natuur is het eigenlijk verre van ideaal. Zodra de zon fel begint te schijnen, droogt open grond snel uit. Tijdens stevige regenbuien spoelt diezelfde bodem juist makkelijker weg. En precies daar kunnen bodembedekkers een enorm verschil maken.

Wij merken het ook steeds meer in de tuin. Op plekken waar de aarde open blijft, droogt de grond sneller uit en verschijnt sneller onkruid. Maar waar planten dicht over de bodem groeien, blijft de grond langer vochtig en oogt de tuin veel levendiger.

Bodembedekkers zijn daarom veel meer dan alleen “opvulplanten”. Ze helpen actief mee aan een klimaatbestendige tuin.

Wat zijn bodembedekkers eigenlijk?

Bodembedekkers zijn laagblijvende planten die zich verspreiden over de grond. Ze vormen als het ware een natuurlijke beschermlaag bovenop de bodem.

Dat heeft meerdere voordelen:

• de aarde droogt minder snel uit;
• regenwater wordt beter vastgehouden;
• de bodem blijft koeler;
• en onkruid krijgt minder ruimte.

Daarnaast beschermen ze de grond tegen harde regenbuien en helpen ze het bodemleven actief te houden.

Eigenlijk bootsen bodembedekkers een natuurlijk bosgebied na, waar de bodem zelden kaal is.

Waarom kale grond sneller problemen geeft

Veel tuinen bevatten open stukken aarde tussen planten of borders. Zeker in het voorjaar zie je dat vaak goed. Toch heeft kale grond nadelen, vooral tijdens extreem weer.

Bij hitte:

• droogt de bovenlaag snel uit;
• verdampt vocht sneller;
• en wordt de bodem harder.

Bij hevige regen:

• spoelt losse grond makkelijker weg;
• ontstaan plassen sneller;
• en raken voedingsstoffen verloren.

Een bedekte bodem blijft juist stabieler.

Minder water geven dankzij bodembedekkers

Wat veel mensen verrast, is hoeveel verschil bodembedekkers maken tijdens droge periodes.

Doordat de bodem:

• minder direct in de zon ligt;
• koeler blijft;
• en vocht langer vasthoudt,

hoef je vaak minder water te geven.

Dat merk je vooral tijdens warme zomers. Planten die dicht over de bodem groeien functioneren eigenlijk als een natuurlijke parasol voor de aarde.

Welke bodembedekkers zijn geschikt?

Er zijn enorm veel soorten bodembedekkers, afhankelijk van:

• zon of schaduw;
• droge of vochtige grond;
• en de uitstraling die je mooi vindt.

Een paar sterke voorbeelden zijn:

• Ooievaarsbek (Geranium)
  Groeit snel dicht, bloeit lang en is sterk tijdens droge periodes.
• Zenegroen (Ajuga)
  Ideaal voor schaduwrijke plekken en mooi vanwege het donkere blad.
• Maagdenpalm (Vinca)
  Blijft groen in de winter en groeit goed onder bomen.
• Sedum
  Perfect voor droge zonnige plekken.
• Kruiptijm
  Ruikt heerlijk, trekt insecten aan en kan goed tegen warmte.
• Vrouwenmantel
  Houdt vocht vast en geeft een zachte uitstraling aan borders.

Bodembedekkers en biodiversiteit

Wat we zelf steeds meer waarderen, is hoeveel leven bodembedekkers aantrekken. Insecten, bijen en kleine bodemdiertjes profiteren enorm van beschutte groene zones.

Bovendien blijft de bodem actiever doordat:

• wormen meer beschutting hebben;
• organisch materiaal beter behouden blijft;
• en uitdroging minder kans krijgt.

Daardoor ontstaat een gezondere kringloop in de tuin.

Een tuin hoeft niet overal strak te zijn

Veel moderne tuinen zijn strak ingericht met grote open vlakken tussen planten. Toch merken we steeds vaker dat een iets natuurlijkere aanpak juist voordelen heeft.

Een bodem die deels bedekt blijft:

• warmt minder snel op;
• blijft luchtiger;
• en voelt vaak levendiger aan.

Dat betekent niet dat je tuin meteen verwilderd hoeft te ogen. Juist door slim gekozen bodembedekkers krijgt een tuin vaak een rustigere en vollere uitstraling.

Bodembedekkers combineren met mulch

Bodembedekkers werken nog beter wanneer je ze combineert met organisch materiaal zoals:

• bladeren;
• snoeiafval;
• of natuurlijke mulch.

In onze tuin laten we bijvoorbeeld bladeren in de herfst grotendeels liggen tussen planten en borders. Dat beschermt de bodem extra tijdens koude en droge periodes.

Na verloop van tijd wordt dit materiaal vanzelf opgenomen in de grond.

Ook handig tegen onkruid

Een bijkomend voordeel van bodembedekkers is dat ze veel ongewenste begroeiing onderdrukken.

Doordat de bodem minder open blijft:

• krijgen onkruidzaden minder licht;
• droogt de bovenlaag minder snel uit;
• en ontstaat meer concurrentie tussen planten.

Daardoor hoef je vaak minder te schoffelen dan bij kale borders.

Kleine aanpassing, groot effect

Het mooie van bodembedekkers is dat je er klein mee kunt beginnen. Zelfs een paar extra planten tussen borders of onder bomen kunnen al verschil maken.

Vooral in combinatie met:

• minder tegels;
• meer groen;
• gezonde bodem;
• en slim waterbeheer

helpen bodembedekkers mee aan een tuin die beter bestand is tegen extremer weer.

Een levende bodem begint bovenaan

Wat klimaatbestendig tuinieren eigenlijk laat zien, is dat een gezonde tuin niet alleen draait om wat je ziet boven de grond. Juist de bescherming van de bodem maakt een enorm verschil.

Door de aarde minder kaal te laten:

• blijft vocht langer beschikbaar;
• krijgt bodemleven meer ruimte;
• en wordt de tuin sterker tijdens hitte en regen.

En misschien voelt een tuin daardoor uiteindelijk ook gewoon natuurlijker aan.

Gebruik jij al bodembedekkers in de tuin?

Foto van Marcin Manka Pexels